Boek Nederlands

De hoofdstad : roman

Robert Menasse (auteur), Paul Beers (vertaler)

De hoofdstad : roman

Robert Menasse (auteur), Paul Beers (vertaler)
Genre:
Aan de hand van het handelen van Martin Susman, ambtenaar op de afdeling Cultuur van de EU die het 50-jarig jubileum van de Europese Commissie moet organiseren, wordt niet zonder ironie getoond hoe het persoonlijke en het politieke onvermijdelijk met elkaar verweven zijn in het Brusselse ambtenarenapparaat.
Titel
De hoofdstad : roman
Auteur
Robert Menasse
Vertaler
Paul Beers
Taal
Nederlands
Oorspr. taal
Duits
Oorspr. titel
Die Hauptstadt
Uitgever
Amsterdam: Uitgeverij De Arbeiderspers, © 2018
426 p.
ISBN
9789029523677 (paperback)

Ook in de collectie als:

Boek: Nederlands, Duits
E-boek: Nederlands
Daisy: Nederlands

Beschikbaarheid en plaats in de bib

Besprekingen

De EU is een moeilijke minnares

Roman. Ontgoocheling. Dat is het gevoel dat oud-eurocommissaris Karel De Gucht overhield aan zijn lectuur van De hoofdstad, de bekroonde Brussel- en EU-roman van Robert Menasse.

Enige tijd geleden zegde ik toe een gesprek te voeren met Robert Menasse, de auteur van De hoofdstad, een roman die de eer opeist de eerste te zijn met de Europese Unie en Brussel als dramatis personae. Dat de moderator Geert van Istendael zou zijn, droeg ertoe bij dat mijn onbezonnenheid het haalde op het met de jaren gegroeide inzicht dat je moet opletten je te engageren voor zaken die nog ver in de toekomst liggen. Met Arm Brussel schreef Van Istendael een doorleefde liefdesroman over zijn stad om ze daarna verlaten voor Sint-Joris-Weert. Als deze man zich leende tot een gesprek over zijn stad met de auteur van De hoofdstad, dan bevond ik me toch in goed gezelschap? Bovendien werd de roman van ­Menasse bekroond met de ­Deutscher Buchpreis als het beste boek van 2017 - blijkbaar tot verwondering van de auteur, maar dat kan ook valse bescheidenheid zijn.

Het boek gaat niet over Brussel. Dat hoeft voor mij ook niet noodzakelijk. Maar de titel doet nu eenmaal anders v…Lees verder

Ziekenhuis Europa

Met absurdisme en ernst tackelt de geniale Oostenrijkse romancier Robert Menasse een onderwerp met een fiks imagoprobleem. Dat levert gevaarlijk vermaak op.

Dan maar een tatoeage. De oude professor in de economie Alois Erhart, naar Brussel geroepen om in een denktank zijn zegje te doen, maar bij voorbaat moedeloos bij de gedachte dat die jonge honden daar alleen plichtmatig naar hem zullen luisteren, heeft een blauwe plek op zijn arm, die lijkt op een slecht gelukte tattoo van het geografische Europa.

Dat brengt hem op een idee. De man die zijn laatste spreektijd wil aangrijpen om iedereen wakker te schudden met de stelling dat alle nationalisme moet worden overwonnen voordat er ooit van Europese eenwording sprake kan zijn, stapt spontaan bij een tattooshop binnen en vraagt of er twaalf vijfpuntige sterren op zijn arm gezet kunnen worden. 'Ik doe dat niet', zegt de jonge man in de hippe zaak die de oude arm in kwestie heeft bekeken. 'Er zijn bloedvaten beschadigd, capillaire vaten gesprongen, daar sta ik niet voor in, dat kan ik niet controleren. Ik zou er niet aankomen. Over een paar weken is het zeker verdwenen. Dan zou u daar…Lees verder

Lobbyvarken

Er waart geen spook maar een varken door Europa. Aan humor geen gebrek in de breed opgezette roman van Menasse, maar een beetje meer diepgang had niet misstaan in De hoofdstad, dat verder als een ideale Brusselse stadsgids leest.

Hun populariteit bij het kiezerspubliek doet anders vermoeden, maar de natte droom van nationalistische partijen – de natiestaat rehabiliteren – is ten dode opgeschreven: eerder dan een toekomstvisie is het hoogstens een gecultiveerde nostalgie, heimwee naar een tijdperk dat nooit echt bestaan heeft. Het epicentrum van de macht ligt al decennia bij Europa, dat er alles aan doet om de binnengrenzen uit te wissen en de nationale besluitvorming afslankt. Dat maakt Europa tot een ideale zondebok. Een politicus hoeft slechts naar het verdorven ‘Brussel’ te wijzen om zijn machteloosheid te verdoezelen. Daar is ook Fenia Xenopoulou, een van de vele personages in Menasses roman De hoofdstad , zich bewust van. Niet gespeend van ambitie vat de EU-beambte het plan op om het gedeukte imago van de Europese Commissie op te kalefateren – een jubileumfeest lijkt haar ideaal –, en zo zet ze een bureaucratische machinerie in gang die invloed zal hebben op haar mee…Lees verder

De Oostenrijkse auteur (1954) rechercheerde vier jaar in Brussel voor dit boek en toonde zich in serieuze essays fervent aanhanger van een supranationaal Europa. Maar zijn elegant geschreven, knap gestructureerde en ideeënrijke politieke roman maakt een veeleer ironische of zelfs satirische indruk. Het verhaal draait om het organiseren van de vijftigste verjaardag van de Europese Commissie om het kelderende imago op te krikken. De aangewezen organisator lanceert het idee Auschwitz daarvan het middelpunt te maken, omdat volgens hem de EU immers uit het afgrijzen voor het nationaalsocialisme kon ontstaan. Maar het verhaal heeft nog veel meer lagen en lijnen, waardoor we kennismaken met vele personages van binnen en buiten het Brusselse ambtenarenapparaat. Menasse laat zien hoe toch telkens weer nationale belangen prevaleren en vooral hoe privé tot politiek wordt en omgekeerd. En dat maakt het boek tot de geestige en onderhoudende pageturner die de prestigieuze Deutscher Buchpreis 2017 k…Lees verder

Op naar een Europa zonder eigenschappen

In 'De hoofdstad' geeft Robert Menasse zijn visie op Europa gestalte in vele toonaarden en tegenspraken.

'Ons Europa': dat bekt tegenwoordig niet erg. In exportland-Nederland wordt de EU vooral gewaardeerd als vehikel voor de vrijhandel in varkens en tomaten. Voor de rest spreekt men graag van 'Brusselse bemoeizucht'. Slechts een enkele politicus in Europa waagt het nog zijn kiezers lastig te vallen met de gedachte achter het grote, naoorlogse Europese integratieproject: Nooit meer Auschwitz.

Varkens versus Auschwitz: niet een politicus, maar de auteur Robert Menasse (Wenen, 1954) heeft de Europese zaak nu op scherp gezet. Zijn roman 'De hoofdstad' wordt, tamelijk gewaagd, vooral bevolkt met ambtenaren. Maar Menasse's Brussel is buitengewoon opwindend. De auteur heeft zijn personages met zijn ironie en melancholie aangeraakt.

'De hoofdstad' had een lange geboorte, dat wel. In deze krant vertelde Menasse al in 2013 over zijn jarenlange onderzoek in 'Europa's hoofdstad' voor een roman. Maar door de Griekenlandcrisis was de alledaagse normaliteit die hij zocht flink verstoo…Lees verder